Verzamelen van klachten en informatie

Organiseer zelf een enquête

Er is iets mis in je regio. Eigenlijk zou je actie moeten voeren. Maar hoe groot is het probleem en leeft het eigenlijk wel? Een eenvoudig onderzoek helpt je om klachten en informatie te verzamelen. Een simpele enquête levert geordend ervaringen van mensen met een handicap. Zo'n enquête kan om verschillende redenen handig zijn bij het voorbereiden van een actie

1. Het maakt de problemen zichtbaar. Je gaat actievoeren omdat er iets aan de hand is. Maar hoe kun je mensen ervan overtuigen dat er echt een probleem is. Dat kan door een enquête te houden. Met de gegevens maak je voor anderen duidelijk wat aard en omvang van het probleem is.
2. Het geeft jezelf inzicht in het probleem. Eén signaal kan aanleiding zijn om een onderwerp aan te pakken. Met je onderzoek ontdek je bijvoorbeeld wie nog meer last heeft van het probleem.
3. Je legt contact met mensen die het probleem ervaren. De mensen die je ondervraagt worden zich bewust van hun eigen situatie. Zij willen mogelijk gaan meedoen met je actie.

Turven of luisteren?

Er zijn twee verschillende soorten enquêtes. Allereerst kun je tellen hoe vaak het probleem voorkomt en dan gaan zoeken naar verbanden tussen het probleem en bijvoorbeeld inkomen of wijk. Dit is een goede methode als je tijd hebt en als er mensen zijn die iets van statistiek weten.
Maar je kunt met een enquête ook ervaringen verzamelen. Het gaat dan niet om het tellen, maar om de voorbeelden die mensen zelf geven. Dit is een goede methode om later met pakkende citaten pers en politiek te bereiken, bijvoorbeeld in een zwartboek.

Informatie verzamelen

• Je moet tevoren beslissen hoe je informatie gaat verzamelen. Er zijn een aantal makkelijke methodes die je met je mede-actievoerders kunt gebruiken:
  Ga de straat op en vraag aan mensen of ze mee willen werken aan een onderzoekje.
• Neem de telefoon en bel alle mensen uit je netwerk (bijvoorbeeld de leden van je organisatie) en leg ze de vragenlijst voor.
• Stuur de vragenlijst per e-mail naar alle mensen in je adresboek.
• Zet de vragenlijst op internet en stuur een bericht naar alle webmasters die je kent met het verzoek een berichtje en een link te plaatsen.
• Maak een papieren versie en laat die telefonisch opvragen (persbericht naar alle regionale media).
• Richt een telefonisch meldpunt in (plus e-mail adres, plus postadres) en stuur een persbericht naar de media.

Als je weinig menskracht hebt, dan kun je waarschijnlijk volstaan met het rondsturen van je vragenlijst.

De vragenlijst

Het opstellen van een vragenlijst is niet zo moeilijk. Je moet eerst bedenken wat je wilt weten. Daarna beslis je welke vragen nodig zijn. Bijvoorbeeld: vraag niet alleen hoe het staat met toegankelijke parkeerplaatsen in iemands omgeving. Om met dat antwoord iets te kunnen doen, moet je ook weten waar die persoon woont.
Lange vragenlijsten zijn vaak niet nodig. Een eenvoudige maar effectieve methode is mensen vragen hun klachten over een bepaald onderwerp te melden. Bijvoorbeeld over de toegankelijkheid van het gemeentehuis.

Tips

• Houd het kort: stel zo min mogelijk vragen. Dan is de kans groter dat mensen mee willen werken en het is makkelijker om de gegevens te verwerken.
  Richt je op één onderwerp: zelfs als er veel problemen spelen, beperk je dan tot het thema dat het meest belangrijk is of waarmee je in de media het meeste aandacht krijgt.
  Let op de beeldvorming: formuleer positief. Laat in je vragen mensen met een handicap zien als mensen die zelf het heft in handen nemen. Voorkom dat je het beeld oproept van gehandicapten als zielige slachtoffers waar anderen voor moeten zorgen.
  Wees concreet: vermijd vage begrippen. Vraag bijvoorbeeld 'Bij welke openbare gebouwen kom je obstakels tegen?' en niet 'Kom je wel eens obstakels tegen?'.
  Houd het simpel: gebruik gewone taal. Vraag bijvoorbeeld 'Vertelde men u waarom uw kind niet naar de gewone school kon gaan?' en niet 'Kreeg u een toelichting bij de indicatie voor het speciaal onderwijs?'.
  Vermijd dubbele vraagstellingen: splits dubbele vragen. Vraag bijvoorbeeld 'De gemeente wordt verantwoordelijk voor de WMO. Hebt u gelezen over de plannen van de gemeente in de krant? Hebt u gelezen over de plannen in een folder van de gemeente?' in plaats van 'Hoorde u over de plannen van de gemeente in kranten of folders?'.
  Vermijd ontkenningen: vragen met een ontkenning zijn moeilijk te beantwoorden. Vraag bijvoorbeeld 'Moet elke gemeente zelf kunnen bepalen of het PGB blijft bestaan?' en niet 'Gemeentes moeten niet zelf kunnen beslissen of het PGB blijft'.
  Test de vragenlijst: controleer of de doelgroep ermee kan werken. Laat een aantal mensen de enquête invullen en vraag hun reacties. Hebben ze alles goed begrepen?
  Maak het persoonlijk: vraag mensen of je hun adresgegevens mag gebruiken. Informeer of ze op de hoogte willen blijven en of ze mee willen werken aan verdere acties.

Tot slot

Je doet geen wetenschappelijk onderzoek. De vragenlijst hoeft niet neutraal te zijn. Je enquête is onderdeel van een actie waarmee je iets wilt bereiken. Daarom mag je sturende vragen gebruiken. Het gaat er echter wel om dat je bruikbare antwoorden krijgt. Vraag bijvoorbeeld 'U hebt een handicap of chronische ziekte. Hebt u wel eens een Wvg-aanpassing aangevraagd bij de gemeente? Tegen welke problemen bent u toen aangelopen?' en niet 'Hoe staat u tegenover het slechte Wvg-beleid van de gemeente?' 

Download als word bestand