Iedereen doet mee

Hoe zorgen we dat iedereen ook werkelijk mee kan doen?

In acties is er ruimte voor iedereen. Met en zonder handicap. Zo geven we zelf het goede voorbeeld. Vanzelfsprekend toch? Iedereen kan meedoen; iedereen mag meedoen. Het vraagt alleen wat denkwerk en voorbereiding.

Makkers is van iedereen

In Limburg ondernemen mensen met verstandelijke beperkingen actie in een buurt die zou discrimineren. De gemeente Amstelveen past na actie stemcomputers aan voor blinden en slechtzienden. Met rolstoelen wordt de toegankelijkheid van winkels en horecagelegenheden in Doetinchem getest. Al deze acties zijn uitgevoerd samen met mensen met verschillende beperkingen. Dat is de kracht van Makkers. Het is niet de boodschap van een groep mensen met één handicap. De gehandicaptenbeweging treedt samen naar buiten.

Tips?

Verwacht in deze handreiking geen checklist voor toegankelijke acties. Je vindt wel tips waardoor het voor iedereen leuk en prettig is om mee te doen. En onthoud dat wat goed is voor één groep, is dat ook heel vaak voor anderen.

Vergaderingen

Acties vragen overleg. Er moet van alles beslist worden en afspraken moeten gemaakt. Iedereen kan meepraten en besluiten nemen.

• Zorg voor uitnodigingen, vergaderstukken, notulen en verslagen in gewone taal. Schrijf eenvoudig, gebruik korte zinnen, vermijd moeilijke woorden en kies voor een grote en makkelijke letter (bijvoorbeeld Verdana, 12 punt).
• Verstuur je informatie niet alleen per post, maar ook per mail. Met de juiste apparatuur kan iemand je tekst dan in braille lezen of door de computer laten voorlezen. 
• Vraag of mensen behoefte hebben aan een gesproken versie via de blindenbibliotheek. En is je stuk te lang om voor te lezen, dan is het waarschijnlijk ook te lang om op papier te lezen. 
• Een agenda of verslag van een vergadering met eenvoudige tekeningen helpt mensen die moeilijk kunnen lezen.
• Houd tijdens vergaderingen voldoende pauzes. Zorg bijvoorbeeld voor een korte pauze na elk moeilijk agendapunt. Zo’n pauze hoeft niet langer dan vijf minuten te duren.
• Check regelmatig of mensen er nog bij zijn. Spreek ze rechtstreeks aan. Geef een korte samenvatting na elk agendapunt. 
• Zorg voor toegankelijke vergaderruimtes. Dat betekent bijvoorbeeld rookvrij, voldoende verlichting en geen storende achtergrondgeluiden.

Wiens probleem?

Voordat je actie gaat voeren, moet je weten wat je wilt. Het betekent dat je moet nagaan wat het probleem is en wie er door getroffen wordt. Vaak is het goed om het probleem te veralgemeniseren en er andere groepen bij te betrekken: oplossingen die goed zijn voor één groep, zijn dat ook heel vaak voor anderen. Vragen die je je bij de voorbereiding moet stellen zijn:

• Waarover ben jij (of zijn anderen) boos? 
• Gaat het om ongelijke behandeling van mensen met beperkingen?
• Is het een probleem dat meerdere mensen raakt?
• Welke andere groepen hebben er nog meer last van het probleem?

Zo bepaal je wat je met je actie wilt laten zien en hoe je dat aanpakt. Ook wordt duidelijk wat er van de actievoerders verwacht wordt.

Taken verdelen

Iedereen is wel ergens goed in. Ga daarom vooral op zoek naar de sterke kanten van mensen. Maar zorg ook voor support. Voor sommige mensen is dat een ADL-hulp; voor anderen is dat een coach en weer anderen hebben een gebarentolk nodig.

• Regelen en telefoneren kun je ook op momenten doen als je energie hebt.
• Meelopen in een demonstratie betekent niet dat je alles precies onder woorden hoeft te kunnen brengen.
• Een woordvoerder hoeft zijn verhaal echt niet van papier op te lezen.
• Met een scootmobiel kun je materiaal transporteren. 
• Folders uitdelen kun je samen met anderen doen, ook als je zelf onzeker bent.
• Om mensen via e-mail en internet (forums) te mobiliseren hoef je niet te spreken.
• Foto's maken tijdens de actiedag of manifestatie, kun je ook met z’n tweeën doen. Filmen vanuit een rolstoel. Iemand die helpt om je spullen te bewaken als je ergens bezig bent.

Oproepen achterban

Hoe roep je de brede achterban op? Doe je dat nog steeds met een brief en misschien een stukje in de krant? Grote kans dat je dan slechts een kleine groep mensen bereikt die toch al in je adresboek stonden. 

• Check met de gemeentegids of je alle groepen en organisaties bereikt.
• Laat duidelijk weten dat je iedereen nodig hebt, dat je breed bezig wilt zijn.
• Treed zelf actief op. Stuur niet alleen een e-mailtje, maar ga bellen. Plaats oproepen op sites. Stuur geen brief, maar neem persoonlijk contact op met andere organisaties.

Uitvoering

Op de actiedag kun je laten zien dat je aan iedereen hebt gedacht:

• Bij elke actie is een flyer nodig, een samenvatting op een half A4-tje met een uitleg waarvoor je actie voert en wat je eist. Wat is er op tegen om die hand-out te voorziening van pictogrammen, foto’s of kleine tekeningen?
• Als er sprekers zijn, denk aan de gebarentolk, geluidsapparatuur en de ringleiding. Vraag of mensen zo kunnen praten dat iedereen ze kan begrijpen.
• Als de actie buiten is, denk aan mobiele toiletten, vervoer en aan de mogelijkheid om even te rusten.
• Bied je een hapje of drankje aan, zorg dan zeker ook voor iets vegetarisch.

Meer lezen

• Kijk in de bibliotheek op de website van de FvO onder ‘Communicatie en communicatieondersteuning’ voor tips over toegankelijk schrijven, spreken en vergaderen ( www.fvo.nl).
• Kijk op de website van De Uitdaging en leer van de experts ( www.cg-raad.nl/uitdaging/wdurft/ontdek.php).
• “Niet zo… …maar zó”, brochure van de NVBS.
• “Doe normaal”, brochure van de FvO.
  

Download als word bestand