Interviews geven

Hoe sta ik journalisten te woord?

Tips om een journalist te woord te staan

Bij acties horen journalisten. Je hebt ze nodig, want de meeste acties hebben zonder publiciteit geen effect.
Deze aflevering van ‘Tips & Trucs’ gaat over het geven van interviews. Hoe praat je met journalisten? Hoe zorg je ervoor dat jouw verhaal goed in de krant komt?

Bereid je goed voor

Een goede voorbereiding is het halve werk. Ken het onderwerp. Weet waar de actie over gaat. Zorg dat je de leuzen kent.
Bedenk samen met anderen welke lastige of onterechte vragen gesteld kunnen worden, en bedenk ook welke antwoorden je dan geven kunt. Verzin voor elk interview een oneliner, een korte krachtige uitspraak, waarvan je mag verwachten dat die geciteerd zal worden.
Ga na wie nog meer wordt geïnterviewd. Wat is zijn standpunt? Moet je daarmee rekening houden, of vertel je gewoon je eigen verhaal?
Vraag hoe lang het interview zal duren. Je voorkomt dan dat het op laatst, de belangrijkste dingen niet gezegd zijn en afgeraffeld moeten worden.

Zorg ook voor schriftelijke informatie

Een journalist wil mooie citaten, goede voorbeelden en achtergrondinformatie. Ga er echter van uit dat hij maar weinig weet over het onderwerp. Alleen zijn aantekeningen zijn dan eigenlijk onvoldoende.
Geef je visitekaartje (je naam en de naam van de actiegroep worden dan in ieder geval goed gespeld), zorg voor een (half) A4-tje met tekst waarvoor je actie voert en wat je eist, zorg ook dat je beschikt over achtergrond documentatie.

Geef heldere, kortere antwoorden

Bij korte reacties zul je sneller geciteerd worden. Bij lange zinnen en ingewikkelde betogen, is het aan de journalist om een samenvatting te maken.
Als je een korte en krachtige reactie geeft is het ook makkelijker om je eigen betoog vast te houden.

Wees positief

Journalisten zijn op zoek naar iets bijzonders, naar problemen, naar wat er mis gaat. Wil je met je actie iets veranderen, dan moet je ook melden wat je wel wilt. Kies een positieve insteek. Schelden is misschien wel spannend, maar het werkt niet. Werk ook mee met de journalist. Zelfs als hij niet positief tegenover de actie lijkt te staan. Vijandigheid helpt de actie niet.

Beperk je tot de hoofdzaak

Bepaal tevoren waar het echt om gaat. Ga niet in op onderwerpen die niets met je actie te maken hebben. Praat niet over onderwerpen waar je niet verantwoordelijk voor bent.
Wees niet bang voor herhalingen als je denkt dat een punt niet is overgekomen of onvoldoende aandacht kreeg.

Wees open als je ergens niet op in wilt gaan

Als je over sommige onderwerpen niet wilt of kunt praten, zeg dat dan. Vertel eerlijk waarom niet. Bijvoorbeeld omdat de actie daar nu niet over gaat, omdat je er te weinig van weet, of omdat die vraag eigenlijk aan de gemeente gesteld had moeten worden en niet aan het actiecomité.

Wees eerlijk

Houd je aan de feiten. Wat je zegt moet kloppen. Ben je ergens niet zeker van, meldt dat dan eerlijk. Als een journalist merkt dat je hem iets op de mouw gespeld hebt, zal hij je nooit meer benaderen als woordvoerder.

Houdt niet teveel slagen om de arm

Gebruik geen termen als 'we menen, we proberen, we hopen.' Zeg in plaats daarvan 'We weten zeker dat…'

Non-verbale communicatie telt

Het is niet alleen de inhoud die belangrijk is, het gaat net zo goed over je eigen houding. Mensen zijn gevoelig voor non-verbale communicatie. Ook een schrijvende journalist. Kies een actieve houding, laat zien dat je geïnteresseerd bent, wees enthousiast, ga rechtop zitten.

Wees bewust van je woorden

Journalisten zijn er niet op uit om je woorden te verdraaien. Ze weten alleen wel wat een mooi citaat doet in de krant of op de radio. Ook als die uitspraak niet helemaal representatief is voor de rest van je betoog.
Journalisten zullen na afloop van het 'echte' interview graag nog even napraten. Ook wat je dan zegt kunnen ze gebruiken. En 'off the record' bestaat niet.

Draag geschikte kleren

Voor een interview is het belangrijk dat je de 'goede' kleren draagt.

• Ga na hoe je over wilt komen. Serieus, menselijk, alternatief, jong, ervaren, een echte actievoerder, of als de buurman in de straat. Kies de kleren die daarbij passen.
• Draag bij radio- of tv-interviews geen ritselende kleren, schreeuwende kleuren, rinkelende armbanden, kleding met kleine grafische patronen.

Blijf in contact

Noteer naam en telefoonnummer van de journalist met wie je hebt gesproken en voor welk programma of krant hij werkt. Hij was geïnteresseerd in je actie. Misschien kun je daar later nog eens gebruik van maken.

Download als word bestand