Toespraken houden

Spreken voor grote groepen

Je organiseert een actie, een manifestatie, een demonstratie. Je zult duidelijk moeten maken waarover het gaat. Je gaat de deelnemers toespreken. Maar hoe zorg je dat je boodschap overkomt? Hoe maak je mensen enthousiast?

Bereid je goed voor

Bijna iedereen die een toespraak gaat houden is zenuwachtig. Een goede voorbereiding helpt.

• Doel: weet wat je wilt bereiken. Wil je informeren, motiveren of inspireren? Of wil je met je toespraak in de krant?
• Inhoud: wat is je boodschap? Bij een toespraak gaat het niet alleen om wat jij wilt vertellen, maar vooral om wat het publiek wil horen.
• Structureer: breng je verhaal in hapklare brokken. Beperk je boodschap, maar bouw die boodschap stap voor stap op. Bij een toespraak bij een actie is de inhoud niet het belangrijkste. Het gaat erom mensen enthousiast te maken voor het doel van de actie. Dat doe je door ze in je eigen denklijn mee te nemen.
• Verrassende opening: een goed begin is het halve werk. Zorg dat je direct contact krijgt met het publiek door een spannende, verrassende opening. Start met een anekdote, een nieuwsbericht of een herkenbaar voorbeeld.
• Krul in de staart: zorg dat je eindigt met een goede afsluiting die blijft hangen bij het publiek. Eindig met een oproep.
• One-liners: vertaal je boodschap in één pakkende zin. Zorg voor soundbytes, d.w.z. stukjes tekst die blijven hangen, waarop mensen kunnen reageren en die je later in de media terug ziet of hoort.
• Herhaling: niets is spannender voor luisteraars dan het herhalen van een zin, een vraag. “I had a dream…”
• Tijd: houd het kort. Een korte toespraak zegt vaak meer dan een lang verhaal. Met een toespraak houd je mensen hooguit 10 minuten geboeid. Alleen sprekers als Fidel Castro houden spannende toespraken van 3 uur of meer.
• Oefenen: probeer je toespraak uit bij anderen en vraag feedback.

Middelen en materialen

• Routebeschrijving: zorg dat je weet waar je moet zijn. Je maakt het wel heel erg spannend voor jezelf als je de weg niet kunt vinden.
• Versterkers: vraag of er een geluidsinstallatie met staande microfoon of loopmicrofoon is of dat je moet spreken door een megafoon. Test van tevoren hoe deze werken.
• Hulpmiddelen: vraag om een ringleiding, tolk gebarentaal en zorg voor een makkelijk leesbare versie op papier.
• Kopie toespraak: de pers wil graag van tevoren je tekst krijgen. Ze weten dan welke delen interessant zijn voor krant of televisie en ze hoeven niet mee te schrijven tijdens je toespraak.

Presentatie

Wat je zegt is belangrijk, maar je presentatie heeft bij een toespraak minstens net zoveel effect. Het gaat om taal, stijl, houding – kortom, om de manier waarop je het brengt.

• Houd het simpel: lange, samengestelde zinnen zijn in een toespraak uit den boze. Maar met korte zinnen alleen ben je er niet. Zorg voor afwisseling in zinslengte.
• Schrijf je tekst volledig uit, maar lees hem niet voor. Dat wordt vaak saai en star.
• Zet tekst om tot spiekbriefje: vertaal je toespraak in steekwoorden en een tijdpad. Zo kom je het meest spontaan over.
• Wissel in spreekstijl. Las stiltes in en pas bewust pauzes toe. Wissel van intonatie, volume en toonhoogte. Als je langzaam spreekt, heb je zelf meer tijd om te denken. Maar snel praten is levendiger en betrekt je publiek erbij.
• Humor: maak alleen grapjes als je weet dat je dat kunt.
• (Oog-)contact met publiek: betrek hen bij je toespraak. Stel vragen, laat hen reageren, ga in op opmerkingen. Maak ook verbinding met de mensen achterin het publiek. Maar richt je niet op vaste personen. Dan raak je gemakkelijk afgeleid.
• Houding: ga niet ijsberen of onrustig bewegen met je rolstoel. Zoek een ontspannen houding, dat leidt het minste af.
• Kleding: stem je kleding af op je doelgroep, maar zorg ook dat je je er lekker in voelt.

Tot slot

Een toespraak is geen lezing. Anders dan bij een lezing, gebruik je bij een toespraak nooit overhead-sheets of PowerPoint presentaties. Je vertelt het publiek ook niet hoe de toespraak is opgebouwd en wat men kan verwachten. Saaie sprekers moeten vertellen wat ze gaan doen; spannende sprekers nemen mensen mee in hun verhaal.

Meer lezen

•  http://www.leren.nl/cursus/professionele-vaardigheden/presentatie

Download als word bestand