Bondgenoten; Hulp van andere organisaties bij je actie.

Je neemt vaak met een klein groepje het initiatief voor een actie. Om er een succes van te maken kun je de steun van bondgenoten vaak goed gebruiken. Andere groepen of organisaties kunnen helpen om je doel te bereiken, bv een ouderenbond, winkeliersvereniging, of wellicht een politieke partij. Hoe organiseer je deze steun? En hoe voorkom je dat je de controle over je actie daarbij kwijt raakt?

Hier zetten we enkele ervaringen en tips op een rij:

Waar heb je bondgenoten voor nodig?

• Ten eerste kunnen bondgenoten het draagvlak voor je actie verbreden. Als een organisatie die veel mensen vertegenwoordigt je actie steunt, sta je er duidelijk niet alleen voor. Je actie zal meer gehoor vinden. Denk aan de ouderenbonden, de Wmo-raad of de vakbond.
• Bondgenoten kunnen je ook op allerlei manieren hulp bieden bij het tot stand brengen van je actie:

1. Door middelen ter beschikking te stellen als een vergaderruimte, een kopieerapparaat, of koffie tijdens de actie. in sommige gevallen kunnen bondgenoten ook bijdragen aan de kosten van een actie;
2. Door ervaring, kennis of contacten te delen. Zo kan een bondgenoot bijvoorbeeld meedenken over de actie; of zijn perscontacten ter beschikking stellen;
3. Door mee te werken aan de organisatie

• Een bondgenoot kan ook via andere wegen aan hetzelfde resultaat werken. Zo voerde een lokaal platform actie rond problemen met de regiotaxi. De Wmo-raad deed niet mee aan de actie, maar zij bracht het onderwerp wel in bij een bespreking met de wethouder.

Tips:

o Zet op een rij wat je voor je actie nodig hebt en wie je daarbij kan helpen.
o Soms kan je een groep over de streep trekken door deze als bondgenoot te vragen. Bijvoorbeeld een organisatie die jouw zienswijze steunt, maar dat (nog) niet duidelijk uitspreekt. Door deze te vragen mee te doen aan de actie, verleid je ze kleur te bekennen.

Welke rol/ positie kan een bondgenoot krijgen?

Bondgenoten kunnen op verschillende manieren bij je actie betrokken zijn. Ze kunnen een zichtbare of minder zichtbare plaats in de actie hebben. Ook de mate waarin ze meewerken en misschien ook meebepalen kan variëren.

Zo kan de rol van een bondgenoot bestaan uit:

• het volledig omarmen en mee organiseren van een actie. In feite voer je de actie samen;
• het verbinden van de naam van een organisatie aan een actie. Deze bondgenoot organiseert niet actief mee, maar treedt wel met de actie naar buiten. Bij een lokale actie is het vaak goed dat het gehandicaptenplatform (als spreekbuis van de groep) zich aan de actie verbindt.
• het openlijk steunen van de actie. Zo’n groep is niet zelf actievoerder, maar zegt er wel volledig achter te staan. Vlak voor, of tijdens een actie probeert Makkers vaak zo breed mogelijke steun te organiseren bij organisaties die er toe doen. Bijvoorbeeld gehandicaptenorganisaties, ouderenbonden, politieke partijen,…)
• de actie openlijk niet steunen, maar wel het doel van de actie onderschrijven; Een bondgenoot/organisatie die met een aanbieder, of de (lokale) overheid aan tafel zit, kan soms niet openlijk een actie steunen. Ze kan wel zeggen dat ze “de zorgen deelt” en ook vindt dat er een oplossing moet komen;
• het steunen van de actie via andere kanalen; Een dergelijke bondgenoot bemoeit zich niet openlijk met de actie. Deze probeert via eigen wegen (lobby, publiciteit, of onderhandelingstafel) de actie, of dat wat je met de actie wilt bereiken te ondersteunen. Dat kan soms zelfs een groep of persoon zijn die verbonden is met de organisatie waar de actie zich op richt. Met stille diplomatie of informatie steunt die je actie.

Tip:

o Sta goed stil bij de rol die een bondgenoot krijgt. Een goede rolverdeling maakt je sterker en zorg ervoor dat je grip op de actie houdt. Maak hierover met je bondgenoten goede afspraken.

Valkuilen bij het in zee gaan met bondgenoten

Bondgenoten betrekken kan ook tot problemen bij het opzetten van een actie leiden. Ben alert op de volgende valkuilen:

• De actie verzandt in teveel overleg en gedoe; als meerdere groepen gaan mee organiseren, moet er over allerlei zaken overeenstemming gevonden worden.
• Je verliest het initiatief, de controle over de actie. De actie gaat een kant op die je niet wil, of een andere organisatie gaat met de eer van jouw actie strijken.
• Je bondgenoot blijkt een ander (verborgen) belang te hebben. Een leverancier, een dienstverlener, of politieke partij stapt in jouw actie vanuit een andere positie. Een dergelijk organisatie kan een eigen belang bij je actie hebben. Een belang dat misschien niet meteen duidelijk is. Een belang dat soms ook de geloofwaardigheid van de actie kan schaden. Bijvoorbeeld als de actie zich op een concurrent van jouw bondgenoot richt.
• Je bondgenoot schrikt andere medestanders af; Openlijke bondgenoten bepalen ook het beeld dat de actie bij anderen oproept. Zo kan een politieke partij die de actie omarmt anderen partijen ervan weerhouden zich te verbinden of goed naar je te luisteren.
• Een bondgenoot leidt tot verdeeldheid in de eigen groep. Zo kan er in je actiegroep verschillend gedacht worden over het in zee gaan met de vakbond, of een bepaalde politieke partij.

Tips:

o Zorg dat je het initiatief blijft houden. Voorkom dat je bondgenoten in een rol komen waar je last van krijgt.
o Werk eerst met een kleine groep die snel kan beslissen de actie uit. Regel daarna pas verdere bondgenoten. Sommige bondgenoten kun je ook op het laatste moment, of zelfs na de actie inschakelen.
o Bepaal duidelijk onder welke naam en verantwoordelijkheid de actie plaatsvindt en maak daarover met je bondgenoten afspraken.
o Regel ook helder de manier waarop je de actie naar buiten brengt. Denk aan:
     Gebruik van namen en logo’s in brieven en persberichten
     Zichtbaarheid tijdens de actie (spandoeken, posters, kleding, etc.)
     Wie voert het woord over de actie en vanuit welke rol?
     Wie ontvangt de gasten bij de actie?
     Hoe treedt je naar buiten met de resultaten van de actie?
o Zorg dat bongenoten die afwijkende belangen hebben, of mogelijk omstreden zijn de actie niet gaan bepalen. Vraag hen bijvoorbeeld de actie wel te steunen, maar hem niet mede te dragen.

Hulp bij het kiezen van bondgenoten

Het is aan te raden om goed stil te staan bij het kiezen van bondgenoten. Actievoeren en daarbij medestanders kiezen heeft wat weg van een spel met meerdere spelers.

Bij een actie kan je in sommige gevallen tevoren goed analyseren hoe het spel eruit ziet en wie op welke manieren je bondgenoot kan zijn. In andere situaties kom je werkende weg (potentiële) bondgenoten tegen waarmee je tot goede samenwerking wilt komen.
In beide gevallen kunnen de volgende vragen helpen op een goede manier bondgenoten te kiezen:

• Welke spelers zijn met het onderwerp bezig?
• Wie heeft mogelijk baat bij onze actie?
• Wie kan op welke manier helpen ons doel te bereiken?
• Waar hebben de spelers ons voor nodig?
• Welke rol en belang heeft een speler?
• Wat betekent dat voor hun rol bij onze actie? Wat willen wij dat een speler gaat doen? (en wat juist niet?)
• Hoe maken wij daarover goede afspraken?

Tips

o Denk ook aan niet voor de hand liggende bondgenoten, zoals winkeliers, de Kamer van Koophandel, een buurtvereniging, de ANWB, of een milieuorganisatie.
o Je kunt ook uit strategische overwegingen een bondgenoot kiezen. Een organisatie die nog niet zover is, maar waarvan je later voordeel kunt hebben. De winkeliersvereniging die nu meedoet vanwege de klanten, maar die je later op zijn betrokkenheid bij een actie over inclusief beleid kunt aanspreken, bijvoorbeeld.
o Zorg dat er voor je bondgenoten ook wat te winnen is. Soms kiest Makkers er bewust voor andere partijen met (een deel van) de eer te laten strijken.

Schema vormen van betrokkenheid

Lees verder:

• Basisleerboek MVO; Ondernemen in interactie met de omgeving. Het belang van stakeholder management. Prof. dr. ir. R. (Rienk) Goodijk

Download als Word bestand