Actievoeren en het Nederlandse weer

Hoe houd ik rekening met de weersomstandigheden?

Acties zijn bijna altijd buiten. Zelden in de zomer. Het weer kan een spelbreker zijn. Actievoerders houden natuurlijk hun eigen verantwoordelijkheid, maar een actie moet leuk blijven en de organisatie moet vervelende situaties zoveel mogelijk voorkomen.

Weersomstandigheden kunnen een grote invloed hebben op het verloop van een actie. Bij hevige storm, sneeuw, onweer, stortregens of hitte kunnen zich gevaarlijk situaties voordoen. Maar ook een gewone regenbui kan actievoeren onprettig maken.

Rekening houden met het weer blijft natuurlijk een eigen verantwoordelijkheid van elke actievoerder. Toch moet de organisatie denken aan het welbevinden en aan eventuele ongemakken van deelnemers. Zij moet zoveel mogelijk voorkomen dat er vervelende situaties kunnen ontstaan. De veiligheid van mensen staat altijd voorop. Maar het moet ook gewoon prettig blijven om aan een actie deel te nemen. Daarbij komt dat ongelukken contraproductief zijn voor je actiedoelen.  

‘

Bijzondere weersomstandigheden?

Zwaar weer is bijvoorbeeld:

• Onweer
• Stortregens met een neerslag van meer dan 25 millimeter per uur
• Zware windstoten met windkracht 8 Beaufort
• Storm of windvlagen van windkracht 6 of hoger op de schaal van Beaufort

Risico’s

De risico’s van bijzondere weersomstandigheden zijn mede afhankelijk van de grootte van een actie en het aantal deelnemers. Belangrijke risico’s zijn:

• Mensen met beperkingen kunnen vaak minder goed tegen kou (onderkoeld raken, ziek worden)
• Extreme regenval kan leiden tot onderkoeling
• Bij warm weer of langdurig in de zon staan, kunnen mensen bevangen raken door de hitte (uitdroging of oververhit raken)
• Bij onweer kan blikseminslag optreden. Bliksem slaat meestal in op het hoogste punt van de omgeving.
• Hagel kan leiden tot letsel bij mensen of beschadigingen aan materialen en groot ongemak
• Bij harde wind kun je spandoek of vlag niet meer vasthouden
• Bij harde wind kunnen de dekzeilen van een podium beschadigen (niet meer op podium)
• Bij storm of zware windstoten kunnen tenten of paviljoens wegwaaien (tenten ontruimen)
• Bij storm komen de deelnemers zelf in gevaar (omwaaien, afgewaaide takken)
• Zeer warme weersomstandigheden kunnen ertoe leiden dat de gemoederen snel verhit raken en dat alcoholgebruik sneller leidt tot ordeverstoringen
• Door parapluis kan het actiebeeld verwaaien: je ziet geen mensen meer, sprekers zijn niet zichtbaar
• Bij bijzondere weersomstandigheden kunnen deelnemers stranden op weg naar de actie of terugreis (treinen rijden niet meer) of publiek en media kunnen wegblijven

Tips voor een goede voorbereiding

• Draaiboek: Neem ‘het weer’ op in je draaiboek, bijvoorbeeld onder het kopje ‘veiligheid’
• Vinger aan de pols: Het weer is kort voor een actie goed te voorspellen. Bespreek de weersverwachtingen bij je laatste actie-overleg en op de dag voor de actie. Is er reden voor bijstellen van plannen. Wie checkt de lokale weersvoorspellingen (internet). Wie houdt de weersomstandigheden tijdens actie in de gaten?
• Besluitvorming: Maak onderscheid tussen gevolgen voor de pers (komen wel bij regen), voor publiek (komen niet bij onaangenaam weer) of voor deelnemers (veiligheid staat voorop).
• Back-up plan: Bepaal vooraf wat je bij bijzondere weersomstandigheden gaat doen en hoe je dat gaat doen. Noodscenario’s zijn bijvoorbeeld:
  • Moet worden afgelast
  • Moet worden uitgesteld
  • Moet worden aangepast, bijvoorbeeld doorgaan maar met kleine groep
  • Tijdens actie zijn aanvullende maatregelen nodig
  • Moet tijdelijk worden onderbroken
  • Moet voortijdig worden beëindigd
• Risico’s: Welke risico’s leveren de weersomstandigheden voor de actievoerders (uitdroging, onderkoeling, regen, blikseminslag)?
• Informeren vooraf: Wanneer ga je informatie over het voorbereiden op specifieke weersomstandigheden rondsturen naar actievoerders? Denk bijvoorbeeld aan het meenemen van de weersverwachting in het laatste bericht met praktische informatie dat je op de dag voor een actie rondstuurt.
• Criteria: Leg goed vast in welke situatie je wat gaat doen. Bijvoorbeeld tot welke windsterkte kunnen de objecten veilig gebruikt worden? Podia, tenten, geluidsinstallaties, en dergelijke kunnen niet meer veilig gebruikt worden bij windkracht 6 of hoger? Las de actie af als er zware storm verwacht wordt.
• Informeren tijdens actie: Hoe kun je mensen tijdens je actie informeren over bijzondere situaties?
• Eerste hulp: Is er opvang door de EHBO mogelijk?

Tips tijdens de actie

Algemeen

• Adviseer actievoerders voor de actie de weersvoorspelling te bekijken
• Houd de plaatselijke weersomstandigheden in de gaten (regionale alarmcentrale)

• Onderzoek tevoren de locatie, kijk naar alternatieven (zijn er locaties om binnen te beginnen met je briefing en om zo nodig binnen af te ronden)
• Maak weersomstandigheden onderdeel van de briefing van actievoerders
• Laat een actie niet te lang duren
• Sterke drank alleen na afloop (kou en drank is vaak een slechte combinatie)
• Probeer gebruik maken van de bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld:
  • Laat je uitnodigen in het gemeentehuis als het te koud of nat is om er voor te staan
  • Beelden van actievoerders in extreme situaties kunnen interessant zijn voor de media

Hitte

• Kledingadvies …
• Zorg voor voldoende water
• Actievoerders niet in de blakende hitte laten staan
• Zorg voor petjes
• Gebruik de Makker-paraplu als parasol
• Zorg voor schaduw (tent, paviljoen)
• Ga naar een plek in de schaduw

Koude of sneeuw

• Kledingadvies …
• Zorg voor warme drankjes zoals koffie, thee of chocolademelk
• Zorg voor een plek om warm te worden (tent)
• Terrasverwarming, warmtekanon
• Dekens
• Help mensen warm te worden (bewegen, zingen)
• Spreekkoren aanheffen maakt warm
• Zorg voor ruimte waar actievoerders heen kunnen gaan als het te koud wordt

Storm

·         Zorg voor een geluidsinstallatie

·         Vlaggen en spandoeken goed vast zetten (meer dan vasthouden door actievoerders)

·         Tenten en podia ontruimen (zorg voor ruimte waar actievoerders heen kunnen gaan als het te hard waait)

Regen

• Kledingadvies …
• Zorg voor tent of paviljoen
• Denk aan de Makker-paraplu
• Neem vuilniszakken mee om als poncho te gebruiken
• Samen zingen helpt tegen gevoel van kou
• Zorg voor ruimte waar actievoerders heen kunnen gaan om droog en warm te worden

IJzel, sneeuw en hagel

• Bij dreigende ijzel, actie afblazen
• Neem zand mee tegen slipgevaar (gladde banden, mensen glijden uit)
• Zie ook tips voor kou en voor regen

Onweer

• Bij onweer, actie tijdelijk opschorten en veilige plaats zoeken
• Bliksem slaat meestal in op het hoogste punt van de omgeving. Vlaggen niet vastzetten; makkelijk weg te halen
• Zorg voor ruimte waar actievoerders heen kunnen gaan als het gaat onweren

Meer informatie

• Raadpleeg websites voor (lokale) weersinformatie
  • www.meteox.nl: Europese kaart met buien van afgelopen uren en komende periode. Via postcode krijg je kaart met regionale gegevens.
  • www.buienradar.nl: Nederlandse kaart met buien van afgelopen uren en komende periode. Doorklikken naar eigen regio: verwachtte buien, windsterkte, hagel en onweerskans.
  • www.radar.weeronline.nl: Nederlandse kaart met buien van afgelopen en komende uren. Ook verwachtte bewolking, wind, onweer en hagel.
• Weer op je mobieltje:
  • http://www.open.ou.nl/dja/Weer/channel_l.html\ geeft uitgebreide link voor gratis verwachtingen op mobiel internet
  • http://wap.buienradar.nl/ is buienradar-site in mobiel formaat.
  • http://www.weeronline.nl/feature/wapi.htm voor klanten KPN en Orange: sms RADAR jouw locatie naar 4411. Voorbeeld: radar 1234ab radar den Bosch. Je krijgt een sms met de radarverwachting voor het komende uur op jouw locatie (€ 0,40)
  • https://www.alarmbericht.nl/sms-diensten.html waar je je kunt opgeven om sms’jes met weeralarm te ontvangen.